POLÍTICA

Un paso adiante e dous atrás, Galicia

Dentro do dossier especial de análise dos resultados do 20N publicado no último TN de 2011, incluímos a do sociólogo Fermín Bouza, apoiada nos datos de evolución do voto no Estado desde 1993. Na Galicia a situación merece unha interpretación específica, que pode resumirse no verso de Díaz Castro que da título ao artigo. 

O vello modelo fraguista de relación de forzas volve de novo. (…) A caída do PSOE repenica en Galicia coa caída do PSdeG, e iso non quere dicir outra cousa que somos moi semellantes aos demais habitantes do Reino no que ás crises afecta. Así foi. Temos que nos acostumar a unha paisaxe desta clase, a mesma que nos tivo durante moitos decenios nas últimas prazas do ránking do estado. A caída non é pouca cousa. A Galicia máis centralista e conservadora emerxe do fondo de cidades, vilas e agros para lembrarnos que somos mortais aos que criamos outra cousa. Cos peores datos de xestión na man, Feijóo suma Galicia á caída xeral. Non somos Euskadi nin Cataluña, obviamente. Aínda non, quero dicir. Pero tamén é certo que o PSdeG e o BNG, que tamén perdeu votos, teñen que facerse moito máis atractivos para os electorados e cambiar moito a súa mensaxe, en fondo e forma. As novas clases medias, motor das novas emerxencias políticas de progreso, xa empezan a fallarlle ao ex-bipartito. Hai que recuperalas. O PP, cos peores datos de xestión de Galicia en moito tempo, foi quen de gañar amplamente agora: a crise do reino foi máis forte ca a súa pouca eficiencia local.

 

O Reino logo destas eleccións

(…) O voto aparece hoxe máis diversificado e crébase dalgún xeito o adicional de centralismo dos últimos anos, e porén a excesiva bipolarización, pero isto só se dá de xeito significativo na banda esquerda (PSOE), que é a que máis lles cede voto aos pequenos, a falta de mellores datos nas enquisas poselectorais. O PP recibe a súa maior porcentaxe de voto [desde  que se presentou pro primeira vez a unhas eleccións xerais, en 1993], e o maior número de votos, aínda que non acada os resultados inmediatos (2008) do PSOE, que daquela non daban para unha maioría absoluta. É probábel que o PP tampouco reciba todo o voto propio procedente do 2008, senón que reciba tamén moito voto do PSOE-2008. O resultado, en todo caso, é este: maioría absoluta que agora súmase ao control de autonomías e municipios. Só Euskadi e Cataluña resisten este proceso: o voto nacionalista é unha forte barreira para a expansión dun modelo político e económico únicos. Por esta banda insurxente imos ter problemas na lexislatura que axiña se vai abrir. O mesmo que pola banda das leis cívicas e dos retrocesos sociais.

A maioría absoluta evita outros problemas e concede un grande poder ao seu dono. Pola contra, tende a illar o partido gobernante dos outros partidos e mesmo da realidade (Aznar 2000-2004). Non é doado fuxir destes problemas, e verémolos axiña na gobernanza do PP, un partido que porta na man un modelo de saída da crise que xira arredor dos recortes de gasto (máis caída do emprego) e pouco ou nada sobre as novas entradas de diñeiro (presión fiscal ascendente ás clases máis altas). Con iso só non saímos desta.

¿Consentirá o electorado algún fracaso de Rajoy?  Con Zapatero foi implacábel, sobre todo unha parte do electorado socialista. O electorado da dereita é máis fiel, sofre menos a crise e pasa por todo.

Nestas condicións, o PP tratará de aguantar coas reformas adiante, e o PSOE, o seu rival polo poder do Estado, non terá máis remedio que facer unha oposición rexa e clara. O crecemento de IU e o de UPyD fala de novos populismos á espera de que a esquerda clásica socialdemócrata perda definitivamente o control das maiorías desa banda de electores. Isto sería un desastre completo. Velaí o traballo complexo do PSOE.

Os populismos que se queren chamar de esquerda, en xeral ideoloxías moi erráticas, defínense á esquerda das socialdemocracias e poñen no sistema político un factor de inestabilidade permanente pero sen moito contido. Con iso terá tamén que lidar o  PSOE, a quen lle medran os ananos a cada caída que ten. Unha esquerda esnaquizada e de imaxe populista é unha “pera en doce” para o PP, que tratará, como en Estremadura, de abrir ocos arredor do PSOE.

A vitoria de Amaiur deixa constancia da forza do nacionalismo de esquerda cando non mata, cousa ben necesaria para que todo vaia en paz. Os fluxos de voto, á espera dos poselectorais, semella que din que os votos de Amaiur andaban no PSE, cousa non rara coñecendo a inmensa distancia que poñen os abertzales co PNV. Euskadi é moi especial. Acadada a normalidade, os votos volven ao seu fol. É outro problema para Rajoy, logo de tódolos berros que deron os seus contra a legalización destas xentes. Non é doado falar de democracia sen que poida presentarse ás eleccións o partido máis votado. Esperemos que manteñan esa liña de normalidade e confirmen a boa fe dos que pularon pola súa legalización.

Agárdanos, pois, unha lexislatura chea de problemas e incógnitas, cun desemprego aínda crecente durante un tempo e unha longa situación de debilidade económica. Todo é posíbel nesas condicións, e cando digo todo quero dicir todo.

 

Galicia e o baile que nos leva para atrás

Dende que gañou Feijóo as autonómicas, Galicia existe moi pouco, ou non existe, no Madrid no que eu vivo, que é así dende sempre. En Madrid só ten carta de natureza o que sae respondón, e aí comeza a posibilidade de falar con ben cos habitantes tan cualificados do centro xeográfico, económico e político do Estado. Madrid é unha forza económica moi grande que succiona os capitais do resto do estado para os investir alí, a meca do negocio e a rendibilidade. Ese é o principal problema económico de tódalas periferias deste reino complexo: o capital tende a reproducirse onde máis rendíbel é. Isto é tan obvio economicamente coma nefasto politicamente. Crea desequilibrios permanentes e agravios constantes, e é unha das bases de certa desafección periférica.

E Feijóo volveu gañar.  En 2004 e en 2008 a suma de votos da esquerda con escano é superior á porcentaxe do PP, pero en 2011 volve a vantaxe a ese partido conservador que baixo diversos nomes manda en Galicia dende sempre. E aí andamos. O electorado votou dende a mirada central, non galega, e fixo o esperábel: castigar o PSOE e, en moita menor medida, o BNG. O cambio de catro deputados do PSdeG para o PP fala dun flanco feble do PSdeG, moi preto do PP o tal flanco, e ao que os socialistas deben coidar mellor e con maior eficiencia. O PSdeG non é un partido co carisma do PSC, poño por caso, pero o PSC tamén pagou os pratos rotos. A situación é de tal orde que dá igual que o fagas ben ou mal: perdes sempre coa crise se te pilla no goberno, e o PSOE estaba no goberno.

Agora a cuestión son as eleccións autonómicas do 2013 que o PSdeG e o BNG deberían gañar si ou si, como se di agora do inevitábel. Están en condicións? O BNG, unha organización que puido ser atractiva para moita xente, en particular para as novas clases urbanas emerxentes, foi caendo en certo populismo xa citado e nunha simpleza política que non é digna da historia do nacionalismo galego máis moderno, mesmo do propio BNG. Conserva o seu voto básico, pero con iso só imos a ningures, que non é bo sitio. Din que teñen que ser así porque senón perden o voto. Entón ten que ser o PSdeG o que dea o salto adiante das porcentaxes, e iso de momento é complicado. Se se fixesen as cousas que hai que facer uns e outros terían que subir e gañar espazo, tendo en conta ademais que a lexislatura de Feijóo vai sendo nefasta dende tódalas perspectivas. Diso imos falando paseniño.

O artigo completo foi consultarse no número 175 de TEMPOS Novos, de Decembro de 2011.

Avatar of Tempos Dixital

Edición dixital da revista Tempos Novos
Artigos relacionados

Deixa un comentario

Únete ao debate!
A publicación de comentarios está suxeita a moderación.

Deixa unha resposta

Algúns dereitos reservados - Tempos Dixital 2011