O voto das narices

Xosé Febrero

A democracia é o mellor sistema para resolver os problemas sociais. É o mellor por que é o máis eficiente, pero tamén, e fundamentalmente, é o máis xusto. Significa o goberno polo pobo… a través dos medios dos que se dota, e a favor dos intereses do propio pobo, e da sociedade na que está implementada.

Para que a democracia funcione, isto é, para que sexa realmente democrática, os seus resultados teñen que responder realmente á vontade da xente, da propia cidadanía. A democracia presupón que cada un dos cidadáns reflexiona activamente, participa, e nas eleccións, compara os distintos programas electorais, e elixe aquel máis semellante a si mesmo, e máis favorable para os seus intereses particulares, e para os intereses colectivos.

Porén, cando chegan as eleccións, cada un de nos tenta maximizar en todo o posible o seu voto, tentando conquerir a máxima rendabilidade da opción electoral elixida, e descartamos opcións máis próximas aos nosos ideais en prol de opcións máis alonxadas, pero as que lle atribuímos maiores posibilidades de éxito.

Ehí está primeira e íntima traición que lle facemos á democracia, e que nos facemos a nos mesmos. Non podemos estar satisfeitos co funcionamento do sistema democrático dado que renunciamos á nosa opción e optamos por outras opcións que nunca nos satisfarán, pero pensamos que esas opcións son como un mal menor, diante de outras que provocan o noso rexeite máis vivo.

Optamos por outras opcións, por considerar que teñen máis posibilidades de éxito, e tamén por que desexamos que unha determinada opción non trunfe, é o chamado voto negativo. Nestas eleccións moitas persoas votarán polo PP como voto de vinganza contra o PSOE, e outros votarán polo PSOE para minimizar a previsible victoria do PP. Tamén hai xente que votará ao BNG por entender que é a opción ‘galega’, a pesar de estar completamente alonxados do seu discurso nidiamente esquerdista. O certo é que entre a gran masa de votantes, vai haber moitos que votarán sen ilusión, e sen esperanza de que gañe quén gañe, a sociedade poida evoluir no memo sentido que os seus intereses, e os seus máis íntimos desexos.

E esta íntima traizón se fai en base ao chamado voto útil. Esta apelación ao voto útil a está a facer o BNG co seu lema secundario “O único voto útil na Galiza”, pero tamén o está a facer o PP, pedíndolle á xente que se sume a un cambio, pero sen explicar en qué consiste ese cambio ou por que a xente debería estar ilusionada con un determinado cambio. A apelación ao chamado voto útil tamén o está a facer o PSOE, cando se presenta como dique para defenderse do PP, co lema batallador de Pelexa polo que queres.

Pois todo é unha gran mentira. Todos saben e todos sabemos que o único voto útil é o voto decisivo: esto é, aquel voto emitido entre distintas opcións políticas, cando se produza unha situación de empate. Tal circunstancia é altamente improbable, e na democracia española non se ten dado. Pero ademáis, o chamado voto útil, é o máis inútil de todos: o votante emite unha mensaxe distinta do que prefire en realidade, e por tanto, nas futuras citas electorais, o sistema e os políticos poderán seguir actuando como si ese votante non tivera voz, dado que en realidade non a tivo.

O único voto realmente útil é o voto reflexivo, realizado por unha opción política que responda aos íntimos intereses e necesidades do votante. O único voto útil é o realizado a prol de quen lle saia das narices ao votante, con total e absoluta independencia de supostas estratexias mentais.

Por que non votamos a quén nos sae das narices? Eu creo que por que lle temos medo ao fracaso, e temos medo a ser nos mesmos, e a ter que xustificar unha opción que pode ser minoritaria, e asimilamos dita opción que pode ter remotas posibilidade de éxito con perder, sen decatarnos que perdemos cando investimos o noso voto en algunha opción que verdadeiramente non é a nosa escolla.

O único voto útil é o realizado por unha forza política que se pareza ao votante, aceptando que na confrontación política esa opción pode ser ou non maioritaria, pero que o auténtico democráta aceptará os resultados cando sexan adversos, e tamén os aceptará cando a súa escolla sexa maioritaria. Só que, en ese caso, as medidas políticas que tomará a súa escolla política serán as que considere máis axeitadas para os seus intereses persoais, sociais e colectivos.